عوارض سالیانه وسایل نقلیه IUC (Imposto Único de Circulação) در پرتغال، در واقع یک مالیات سالانه بر مالکیت وسیله نقلیه است و کلیه افراد یا نهادهایی که خودرو، قایق تفریحی یا حتی هواپیمای شخصی به نام خود ثبت کرده باشند (یا اگر برای مدت بیش از ۱۸۳ روز متوالی یا غیر متوالی، با پلاک غیر از پرتغال، در قلمرو ملی پرتغال بمانند)، باید این عوارض سالانه (IUC) را پرداخت کنند.

هدف اصلی از دریافت IUC، جبران هزینه‌های زیست‌محیطی و استهلاک جاده‌ها ناشی از استفاده از وسایل نقلیه است و هزینه آن معمولاً بر اساس چند عامل از جمله موارد زیر محاسبه می‌شود:

• تاریخ اولین پلاک‌گذاری:
• وسایل نقلیه ثبت شده قبل از سال ۲۰۰۷ معمولاً (بنا به شرایط خاص) عوارض کمتری پرداخت می‌کنند.
• نوع وسیله نقلیه:
• نرخ‌ها برای خودروهای سبک و سنگین، موتورسیکلت‌ها و… متفاوت است.
• حجم موتور (سیلندر):
• هرچه حجم موتور بیشتر باشد، عوارض بیشتر است.
• میزان انتشار دی‌اکسید کربن (CO₂):
• برای خودروهای جدیدتر، میزان آلایندگی عامل مهمی در تعیین نرخ عوارض است.
• نوع سوخت:
• خودروهای دیزلی معمولاً کمی بیشتر از خودروهای بنزینی عوارض می‌پردازند.

زمان‌ پرداخت عوارض وسایل نقلیه (IUC) در شرایط مختلف:

اگر وسیله نقلیه به صورت دست اول از کارخانه خریداری شود، پرداخت در زمان خرید انجام می‌شود.

برای وسایل نقلیه وارداتی، IUC باید در سال اول ثبت و ظرف مدت 30 روز (از پایان مهلت قانونی ثبت وسیله‌نقلیه در پرتغال) پرداخت شود.

در مورد قایق‌های تفریحی و هواپیماها، IUC باید در ماه ژانویه پرداخت شود.

همچنین در سایر موارد (و تا پایان سال 2025)، عوارض IUC باید در طول ماهی که وسیله‌نقلیه برای اولین‌بار ثبت شده بود و تا زمانی که پلاک آن لغو نشده بود، پرداخت می‌شد اما از آغاز سال 2026 تغییراتی در این قانون ایجاد شده است. (جهت مشاهده شرایط لغو پلاک کلیک کنید.)

اما تغییرات قانون پرداخت IUC از سال 2026 در پرتغال:

سالهاست که عوارض وسایل نقلیه (IUC) به صورت سالانه و در ماه پلاک‌گذاری اولیه پرداخت می‌شد اما همانطور که در ابتدای این مطلب هم اشاره شد از ابتدای سال 2026 این قانون دستخوش تغییراتی شده است؛ بدین صورت که دیگر وابسته به ماه اولین ثبت‌نام وسیله نقلیه نخواهد بود بلکه کلیه دارندگان وسایل نقلیه از سال 2026 موظفند تا این عوارض را (فارغ از ماه ثبت و پلاک‌گذاری آنها)، تا پایان ماه فوریه (ماه دوم میلادی-Fevereiro) هر سال پرداخت کنند.

نکته قابل توجه دیگر در قانون جدید این است که اگر مبلغ عوارض وسیله نقلیه‌ای بیش از صد یورو باشد، دارنده آن می‌تواند عوارض را در دو مرحله بپردازد؛ به این صورت که اولین قسط در ماه فوریه و دومین قسط در ماه اُکتبر (ماه دهم میلادی-Outubro) پرداخت می‌شود و اگر هم ملبغ عوارض کمتر از صد یورو باشد باید به صورت یکجا و مطابق قانون جدید (تا پایان ماه فوریه) پرداخت شود.

دیگر نکته مهم (و سوال مشترکی) که برای اکثر دارندگان وسایل نقلیه پس از تصویب قانون جدید پیش آمد این بود که آیا مالکانی که در ماه‌های پایانی سال 2025 عوارض وسیله نقلیه خود را (قبل از اجرایی شدن قانون جدید) پرداخت کرده‌اند باید به فاصله زمانی بسیار کوتاهی مجدد این عوارض را در فوریه سال 2026 هم بپردازند؟

اداره مالیات پرتغال در پاسخ به این سوال اعلام کرد که استثناً برای سال اول اجرای قانون جدید، تدابیری در نظر گرفته می‌شود تا از پرداخت مجدد مالکان به فاصله بسیار کوتاه جلوگیری شود.

نحوه پرداخت IUC

پرداخت عوارض سالانه وسیله نقلیه می‌تواند به صورت آنلاین از طریق پرتال اداره مالیات پرتغال (Portal das Finanças)، دستگاه‌های خودپرداز (MultiBanco، با انتخاب گزینه Pagamentos و بعد Pagamentos ao Estado) و یا از طریق بانکداری اینترنتی انجام شود.

اگر می‌خواهید مدرک پرداخت IUC را به صورت آنلاین دریافت کنید، باید با استفاده یکی از موارد زیر به پرتال اداره مالیات وارد شوید:

• شماره مالیاتی (NIF) و رمز عبور پرتال اداره مالیات (مطلب نحوه دریافت رمز)
• رمز دیجیتال همراه (Chave Móvel Digital / CMD)
• کارت ملی هوشمند (شهروندی) پرتغالی

در صورت تمایل به پرداخت حضوری در اداره مالیات، باید سند وسیله نقلیه (DUA) یا گواهی ثبت نهایی آن را به همراه داشته باشید. همچنین اگر نیاز به کمک بیشتری در این زمینه داشتید می‌توانید به یک مرکز خدمات شهروندی (Espaço Cidadão) مراجعه کنید.

مالک وسیله نقلیه موظف به پرداخت عوارض IUC است. افرادی که ارثی دارند که هنوز تقسیم نشده است، سرپرست خانوار نماینده آنهاست.

معافیت‌های پرداخت IUC

برخی از وسایل نقلیه از پرداخت عوارض IUC معاف هستند، از جمله:

• خودروهای ثبت شده در اتحادیه اروپا قبل از ۱ ژانویه ۱۹۸۱ (یا در پرتغال قبل از ژانویه ۲۰۰۷ در برخی موارد و شرایط خاص)؛
• وسایل نقلیه متعلق به افراد دارای ناتوانی (با درجه ناتوانی ۶۰٪ یا بیشتر)؛
• وسایل نقلیه تماماً برقی؛
• وسایل نقلیه تاریخی (بالای ۳۰ سال و استفاده محدود)؛
• وسایل نقلیه آتش‌نشانان جنگل، آتش‌نشانان عادی، نیروهای امنیتی و ادارات دولتی؛
• آمبولانس‌ها، تراکتورهای کشاورزی و خودروهای تشییع جنازه و…

 در مورد خودروهای هیبریدی پلاگین باید گفت که آنها همچنان مشمول پرداخت این عوارض هستند؛ اما مبلغ آن کمتر از عوارض خودروهای سوختی است، زیرا میزان انتشار CO₂ آنها به مراتب کمتر است.

دسته‌بندی‌های وسایل نقلیه جهت پرداخت IUC در پرتغال:

در حال حاضر هفت دسته‌بندی برای عوارض سالانه وسایل نقلیه در پرتغال وجود دارد:

• دسته A: خودروهای سواری سبک و چند منظوره با وزن ناخالص کمتر از 2500 کیلوگرم، ثبت شده بین سال‌های 1981 تا 30 ژوئن 2007؛
• دسته B: خودروهای سبک مسافربری ثبت‌شده پس از 30 ژوئن 2007، برای کاربردهای ترکیبی و حمل بار، یا با وزن بیش از 3500 کیلوگرم و ظرفیت حداکثر 9 صندلی؛
• دسته C: وسایل نقلیه کالا و وسایل نقلیه چند منظوره با وزن بیش از 2500 کیلوگرم برای حمل و نقل خصوصی کالا، حمل و نقل شخصی یا اجاره (بدون راننده)؛
• دسته D: وسایل نقلیه باری و چند منظوره با وزن ناخالص بیش از ۲۵۰۰ کیلوگرم برای حمل و نقل عمومی کالا، حمل و نقل به نمایندگی از دیگران یا اجاره بدون راننده؛
• دسته E: شامل موتورسیکلت‌ها، سه‌چرخه‌ها، چهارچرخه‌ها و موتورسیکلت‌های گازی ثبت‌شده از سال ۱۹۹۲ به بعد؛
• رده‌های F و G: گروه‌هایی از کشتی‌های تفریحی خصوصی با قدرت 20 کیلووات یا بیشتر و هواپیماهای خصوصی.

 همانطور که در ابتدای مطلب هم گفته شد علاوه بر دسته بندی‌های بالا، سال تولید، حجم موتور، نوع سوخت و میزان انتشار دی‌اکسید کربن نیز برای محاسبه مبلغ قابل پرداخت استفاده می‌شود.